Category Archives: مقالات_اجتماعی

لذت شکستن قاعده ها

 


خلاقیت یک ویژگی هیجان‌انگیز است. افراد به رگه‌هایی از خلاقیت که در کارها و تصمیم‌گیری‌ها از خود نشان داده‌اند می‌بالند و آن را برای دیگران تعریف می‌کنند. به طور معمول نیز خلاقیت دیگران در هر حوزه‌ای مطلوب تلقی و نزد همگان با تحسین و استقبال مواجه می‌شود.


 

لذت شکستن قاعده ها

 

همه می‌دانند زندگی امروزی ما به یمن خلاقیت‌هایی که در مسیر پیشرفت علم و تکنولوژی و ساخت وسایل رفاهی نوین به کار گرفته شده دلپذیر و راحت‌تر از گذشتگان است و این شرایط را مدیون ایده‌های خلاقانه مخترعان و پیگیری و ممارست دانشمندان هستیم.

خلاقیت برخلاف نبوغ یک ویژگی اکتسابی است و باز هم برخلاف نوابغ که گاه زندگی متلاطم و ناخوشایندی داشته‌اند افراد خلاق اغلب موفقند، به دلیل قدرت ابتکارشان در برابر مشکلات تسلیم نمی‌شوند و زندگی سالم‌تری دارند، از نظر مادی پیشرفت می‌کنند و در مجموع از زندگی دلخواه و رشک‌برانگیز برخوردارند. پس از اکتسابی بودن نکته مهم درباره خلاقیت شرایط و سن شکل‌گیری زمینه‌های آن در آدمی است. معروف است که کودکان و دانشمندان در یک ویژگی مشترکند: کنجکاوی و سوال کردن ناشی از آن.

یافتن والدینی که دلشان نخواهد فرزندی خلاق یا حتی نابغه داشته باشند دشوار است، اما والدینی که برای پرورش خلاقیت در ذهن و رفتار فرزندشان کاری بکنند و برنامه داشته باشند هم کمیابند. بنا به علم روان‌شناسی خلاقیت در کودکی شکل می‌گیرد و ابداعات و اختراعات در بزرگسالی. در حقیقت نتیجه بازگشت و انعکاس آمیخته با عقل و تدبر از روحیه کنجکاوی کودکانه است.نقش والدین در پرورش خلاقیت کودکان و زمینه‌سازی برای موفقیت‌های آینده فرزندان انکارناپذیر است و همواره بر آن تاکید می‌شود. در ادامه توصیه‌های روان‌شناسان برای ایجاد و تقویت خلاقیت در کودکان برای والدین را آورده‌ایم که بالطبع باید در حد امکان و مناسب با شرایط سنی فرزند به کار گرفته شود.

خانه بانشاط ، اعتماد به نفس بالا

کارآیی و اعتماد به نفس ، در کودکانی به بهترین وجه رشد می کند که در خانواده های گرم و نوازشگر پرورش می یابد ، خانواده هایی که در آنها رفتارمسئولانه را پاداش می دهند و همراه با آن ، فعالیت های مستقل و تصمیم گیری را تشویق می کنند .

متقاضیان طلاق ،کلیک کنند!

متقاضیان طلاق ،کلیک کنند!

 


اگر برای جدایی از همسرتان، تشکیل پرونده داده اید، اندکی صبر کنید و تمامی شرایط را بسنجید،اقدامی نکنید که وضعیت آشفته خود را از آنچه که هست بدتر نمائید. شاید مطالعه این نوشتار، فرصتی برای شما باشد که از تقاضای طلاق خود صرف نظر کنید.


برای خواندن مقاله ی قبل اینجا را کلیک کنید.

غرامت عشق تان را، او می پردازد

تنها با شنیدن کلمه طلاق، خنده از لبان هر شنونده ای برچیده می شود وهمراه با افسوسی پرسشگرانه “چرا طلاق؟”،

ذهن هر فردی مغشوش گردیده و اضطرابی بر دل می نشیند که گواه از عاقبت نامعلوم و بی سر و سامانی است.

حال خانواده ای را تصور کنید که  طلاق را تجربه نماید. بی گمان، تنش و اضطراب در چنین خانواده ای  سر به فلک خواهد کشید و همه  اعضای خانواده  به نوعی شدید درگیر آن خواهند شد؛ لیکن در این بین، فرزندان طلاق متحمل مهم‌ترین کشمکش خواهند بود ، ترس ترک و نبود والدین از یک سو و از هم پاشیدگی خانواده از دگرسو، غم این جدایی را دو صد چندان خواهد نمود.

همگی بر صحت این جمله توافق داریم که  طلاق برای فرزندان ناگوارتر از والدین است، لذا آگاهی از پیامدهای آسیب رسان آن برای برخی از زوجین عجول و در جویای در خواست طلاق، خالی از لطف نخواهد بود.

در مقاله پیشین به برخی از  اثرات تجربه طلاق بر فرزندان خانواده اشاره نمودیم؛ حال در این یادداشت، به دیگر پیامدهای ناگوار این  وحشتناک ترین بحران‌ زندگی می پردازیم:

 

احساس گناه کودک

در پی مشاجرات والدین، برخی از کودکان با استناد به شنیده ها و یا دیده های خود و نتیجه گیری کودکانه خود از وقایع، علت اختلاف و عدم توافق والدینشان  را در وجود خود می پندارند و گمان می کنند آنها مسبب این جدایی اند. احساس مسئولیت نمودن و گمان به گناه کار بودن، باعث می شود آنها سلاح های آشتی کنان شان را به کار گیرند و سعی در جبران مکافات نمایند ،«مامان! بیا دیگه تو را اذیت نمی‌کنم»،«بابا! بیا قول می‌دهم دیگر شیطونی نکنم»،  غافل از آن که عدم افاقه و کار ساز نبودن این راهکارهای ملتمسانه کودکانه، تقصیرآنها نیست و مشکل ازجایی دگر است برشدت احساس گناه  و یاس شکست آنان می افزاید.

کودک ممکن است در جستجوی محبت، راه را اشتباه انتخاب نماید و به دام افراد فرصت طلب افتاده که هدفی جز دست یازیدن بر عفت و پاکدامنی فرد نداشته و ندارند

تاثیر منفی بر رشد

تحقیقات روان شناسان کودک حاکی از آن است که وجود یک مادر/پدر بد بهتر از فقدان آنهاست؛ آنها معتقدند  کودکانی که از مادران خود به هر دلیل جدا افتاده اند نسبت به کودکانی که نزد مادرانشان پرورش یافته اند از میزان رشد کمتری برخوردارند؛ به دیگر سخن، نبود این پایگاه های امن، مانعی در جهت شکوفا شدن ابعاد متفاوت شخصیتی کودک است که بی تردید  نمی توان از  اثرات منفی  متعاقب آن در زندگی کودک چشم پوشی نمود.

 

نفرت و عدم اعتماد به والدین

غرامت عشق تان را، او می پردازد

کودکان طلاق، به موجب درک شرایط نامطلوب زندگی پیشین، متحمل درد و آلامی بیش از سن خود شده و به ناچار زبان به بدگویی و شکوه می گشایند؛ آنها  یکی و یا هر دو والدین شان  را مسبب بدبختی کنونی خود قلمداد نموده و بدان سان است که به فرد خاطی با دیده کراهت  و بدبینی می‌نگرند که گاها این نفرت و خشونت خاموش با تحریک یکی از والدین نسبت به دیگری، شدت می گیرد. به طور قطع چنین بدبینی نه برای فرزند و نه برای  والدین چندان مطلوب و مفید نیست.

 

کمبودهای عاطفی

کودک جدا افتاده از پدر یا مادر، عطش عاطفی سیراب نشده ای دارد که به موجب آن، مداوما و در همه احوال به جستجوی محبت و کسب مهر و نوازش خواهد بود . غالبا  رفع این نیاز، چنان به گونه ای  اغراق آمیز در صدر اولویت رفتاری فرد قرار می گیرد که ممکن است به اتخاذ یکی از دو تدابیر ذیل متوسل گردد:

** کودک ممکن است  در جستجوی محبت، راه را  اشتباه انتخاب نماید و به دام افراد فرصت طلب افتاده که هدفی جز دست یازیدن بر عفت و پاکدامنی فرد نداشته و ندارند.

** دیگر آن که، امکان دارد واکنشی عکس اتفاق افتاد،کودک جبر موجود را بپذیرد و دست آویز حربه ای برای کسب محبت نشود، که در این صورت،  محرومیت عاطفه طولانی مدت، سقاوت قلبی را برای او به ارمغان می آورد که شرارت و جنایت سبک زندگی برگزیده او می گردد.

 

نابهنجاری های رفتاری کودکان

خانه پناهگاهی امن، برای آرامش و آسایش  کودک است و نگهبانان این پناهگاه،  کنترل‌کننده و سازنده کودک. کنترل مستقیم و غیر مستقیم والدین بر رفتار کودک، مهمترین عامل پرهیز و دوری  از بسیاری از آلودگی ها و نابسامانی‌هاست.محرومیت از این نعمت، حس آزاد و بی‌قید و بند بودن را در کودک پرورش می دهد و بستری می شود برای درگیری با بسیاری از مفسده های اخلاقی و رفتاری علی الخصوص فحشا و بی‌عفتی.

از دگر سو، جامعه‌شناسان معتقدند یکی از اثرات ملموس  و قابل تامل وقوع طلاق، متلاشی شدن فکر و اندیشه سرگردانی کودکان است که این مولفه به نوبه ی خود، می تواند مهمترین عامل سوق دهنده کودکان به ورطه فنا و ارتکاب انواع  جرایم (جرایمی چون: فرار از منزل و ولگردی، بزهکاری و عصیان، ناسازگاری‌ها و رفتارهای ضد اجتماعی، اعتیاد، توزیع مواد مخدر، فعالیت‌های غیرمجاز و …) باشد.

ابتلا به اختلال عاطفی، در دراز مدت قدرت اراده و اندیشه سالم کودک را سلب نموده و منجر به اضمحلال ساختار شخصیتی وی می شود . در حقیقت می توان گفت: فرزندان طلاق از اثرات نامطلوب پریشانی محض و نگرانی فراگیر در زندگی بزرگسالی و ینده خود نیز در امان نخواهند ماند

ابتلا به انواع اختلالات روانی و عاطفی

احساس از دست دادن امنیت و نبود سرپرستی مشفق ، ترس و واهمه از آینده‌ای نامعلوم و مبهم،احساس حقارت، نگرش توام با نفرت نسبت به والدین و … همگی  اضطرابی را به همراه دارند که شدت فزون یافته  ی آن، روان کودک  را می آزارد ، پریشان و بهت زده اش می کند و استعداد پذیری وی  را در جهت ابتلا به انواع بیماری های  روانی افزایش می دهد که لاجرم از اثرات شوم و مادام‌العمر آن، مفری نیست. می توان موارد ذیل را از جمله اثرات مخرب طلاق بر روان و عاطفه کودکان دانست:

غرامت عشق تان را، او می پردازد

* احساس بی‌منزلتی و بی‌مقداری و عدم اعتماد به نفس

* پرخاشگری و ناسازگاری

* انزواطلبی و انزواجویی

* گیجی و بهت‌زدگی

* رویا پردازی

* احساس حسادت بر دوستانی که با پدر و مادر خود زندگی می کنند

* افت تحصیلی و یا ترک تحصیل

و…

 

ابتلا به اختلال عاطفی، در دراز مدت  قدرت اراده و اندیشه سالم کودک را سلب نموده و منجر به اضمحلال ساختار شخصیتی وی می شود . در حقیقت می توان گفت: فرزندان طلاق از اثرات نامطلوب  پریشانی محض و نگرانی فراگیر در  زندگی بزرگسالی و آینده خود نیز در امان نخواهند ماند، در ادامه به برخی از این آثار شوم می پردازیم:

* عدم ثبات هیجانی و عاطفی

* ابتلا به انواع اختلالات شخصیتی

* عدم اعتماد و اطمینان به افراد

* کاهش و یا عدم تمایل به ازدواج

* ناامیدی و ترس از آینده

 

توصیه به والدین

بدون شک والدین محتاط و دور اندیش، با مطالعه اثرات طلاق بر سرنوشت حال و آینده  فرزندان، بیش از پیش در قبال نونهالان زندگی  احساس مسئولیت نموده و تا حد امکان، حتی از اندیشه گذری بر این مسئله مهم، امتناع خواهند نمود.

حال، انتخاب با شماست.

تاثیر لقمه حلال و حرام

تاثیر لقمه حلال و حرام

لقمه حرام

مال حرام رشد و برکتی نخواهد داشت

درباره‌ی مال حرام در حدیثی داریم که « إِنَّ الْحَرَامَ لَا یَنْمی وَ إِنْ نَمَى لَا یُبَارَکُ لَهُ فِیهِ ؛ مال حرام رشد نمی کند و زیاد نمی شود و اگر هم رشد کند ، برکت  نخواهد داشت. » ۱

 

لقمه ی حرام ، حرف های امام معصوم را بی اثر می کند

امام حسین پیش از ظهر عاشورا در کربلا صحبت‌های زیادی کرد ولی هیچ کدام اثر نمی ‌کرد. در آخر حضرت فرمودند: « فَقَدْ مُلِئَتْ بُطُونُکُمْ مِنَ الْحَرَامِ ؛ چون شکم‌های شما از حرام پرشده است ، حرف‌های من در شما اثر نمی گذارد.»۲

 

 

لقمه ، در نسل آدمی تأثیر دارد

« کَسْبُ الْحَرَامِ یَبِینُ فِی الذُّرِّیَّهِ ؛ مال حرام در فرزندان آشکار می شود و روی آن‌ها اثر می ‌گذارد.»۳

 

عبادت همراه مال حرام ، اثری ندارد

پیامبر(ص) فرمودند: « الْعِبَادَهُ مَعَ أَکْلِ الْحَرَامِ کَالْبِنَاءِ علَى الْمَاء ؛ کسی که مال حرام می خورد و عبادت هم می کند، مثل کسی است که روی آب ، ساختمان می سازد. »۴

امام صادق فرمودند: « تَرْکُ لُقْمَهِ حَرَامٍ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى مِنْ صَلَاهِ أَلْفَیْ رَکْعَهٍ تَطَوُّعاً ؛ ترک لقمه‌ی حرام، نزد خدا بهتر از خواندن هزار رکعت نماز مستحبی است.»۵

 

روزی هرکس ، حلال مقدّر می شود

«إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَى قَسَمَ الْأَرْزَاقَ بَیْنَ خَلْقِهِ حَلَالًا وَ لَمْ یَقْسِمْهَا حَرَاماً فَمَنِ اتَّقَى اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ وَ صَبَرَ أَتَاهُ اللَّهُ بِرِزْقِهِ مِنْ حِلِّهِ وَ مَنْ هَتَکَ حِجَابَ السِّتْرِ وَ عَجَّلَ فَأَخَذَهُ مِنْ غَیْرِ حِلِّهِ قُصَّ بِهِ مِنْ رِزْقِهِ الْحَلَالِ وَ حُوسِبَ عَلَیْهِ یَوْمَ الْقِیَامَهِ ؛ خداوند عزیز و با عظمت خلایق را آفرید و روزی آن‌ها را نیز به صورت حلال برای آنها قرار داد. پس اگر کسی چیزی از حرام مصرف کند به همان میزان از حلال محروم می‌شود و در قیامت نیز مورد ملامت خداوند قرار خواهد گرفت.»۶

 

به حرام متوسل نشوید!

اینطور نیست که اگر به حرام متوسل شویم ، زودتر به راحتی و رفاه می ‌رسیم .

مثل متوسل شدن به حرام برای رسیدن زودتر به روزی ، مانند مثل رانندگانی است که تند رانندگی می ‌کنند به گمان آنکه زودتر به منزل برسند ولی در راه تصادف می ‌کنند و گاه نیز، هیچ گاه به منزل نمی رسند  .

امام صادق فرمودند: « تَرْکُ لُقْمَهِ حَرَامٍ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى مِنْ صَلَاهِ أَلْفَیْ رَکْعَهٍ تَطَوُّعاً ؛ ترک لقمه‌ی حرام، نزد خدا بهتر از خواندن هزار رکعت نماز مستحبی است.»

فردی که بهشت را برای خود ضمانت کرد!

در جلد پنجم کتاب فروع کافی  آمده است :

بهشت

شخصی از کارمندان دستگاه بنی امیه ودرعین حال از  از طرفداران امام صادق (ع) بود.

این شخص دوستی داشت که با امام صادق رابطه داشت و از او خواهش کرد که ترتیب ملاقاتش را با امام بدهد تا با امام دیداری داشته باشد . وقتی امام اجازه‌ی ملاقات را به این فرد داد ، به خدمت امام رسید . به امام عرض کرد که مدتی را در دستگاه طاغوت گذرانده و وضع مالی خوبی به دست آورده است و از امام خواست که مال او را حلال کند .

 امام صادق فرمودند: توبه و حلال شدن مال شما به این است که آن چه از حرام به دست آورده‌ای ، حتی لباسی را که در تن داری ، بدهی.

توبه کسی که مال حرامی را به دست آورده این نیست که گریه کند ، یا گنبد مساجد را کاشی کند یا این که شب‌های جمعه دعای کمیل بخواند ویا برای امام حسین (ع) و اهل بیت خرج کند ، توبه تنها اشک نیست ، البته نشانه‌ی پشیمانی می‌باشد ولی ندامت خالی فایده‌ای ندارد.

مالی که از رشوه و ظلم به مردم جمع آوری شود، حرام است.

امام صادق به این جوان فرمود: اگر این گونه توبه کند، خود حضرت ، بهشت را برایش ضمانت می کند .

 جوان نیز پذیرفت وتمامی اموالی را که صاحبان آن‌ها را می‌شناخت به صاحبانشان برگرداند و با اجازه‌ی امام اموالی که صاحبان آن‌ها را نمی ‌شناخت ، از طرف آنها صدقه داد تا جایی که حتی لباس خود را نیز تحویل داد و از شغلش استعفا داد .

بعد ازمدتی این شخص بیمار شد و در موقع احتضار به دوستش گفت: که امام صادق به وعده‌ی خود عمل کرد و من در جایگاه خود را در بهشت می بینم .

 

کارکردن عار نیست

به امام صادق گفتند : آقا جان شما چرا کار می کنید ؟ امام فرمودند: « لِأَسْتَغْنِیَ عَنْ مِثْلِکَ ؛ زحمت می ‌کشم تا از مثل شماها بی نیاز باشم. »۷

حضرت امیرالمؤمنین فرمودند: « طُوبَى لِمَنْ ذَلَّ فِی نَفْسِهِ وَ طَابَ کَسْبُهُ ؛ خوشا به حال کسی که در درون تکبر نداشته باشد و بنده‌ی خدا باشد و کسب و کار حلال داشته باشد.»۸

در جایی می فرمایند: «مَنْ أَکَلَ مِنْ کَدِّ یَدِهِ کَانَ یَوْمَ الْقِیَامَهِ فِی عِدَادِ الْأَنْبِیَاءِ وَ یَأْخُذُ ثَوَابَ الْأَنْبِیَاءِ ؛ اگر کسی با دستش کار کند و روزی بخورد ، در روز قیامت در زمره و گروه انبیا است و خدا ثواب انبیا را به او می دهدَ» ۹

در جای دیگر فرمودند :« الْکَادُّ عَلَى عِیَالِهِ کَالْمُجَاهِدِ فِی سَبِیلِ اللَّهِ ؛ کسی که کار می ‌کند تا خرجی زن و بچه‌اش را پیدا کند ، مثل کسی است که در جبهه می‌جنگد » ۱۰

 

جمله ای عجیب و تکان دهنده !

پیامبر فرمود:« مَنْ کَسَبَ مَالًا مِنْ غَیْرِ حِلِّهِ أَفْقَرَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ ؛ کسانی که نان حلال را رها می ‌کنند و به دنبال حرام می ‌گردند ، به خیال این که از راه حرام درآمد پیدا کنند ، خدا به فقر مبتلایشان می‌کند.» ۱۱

 

برای مال حرص نزنید!

امام صادق علیه السلام فرمود: «مَنْ بَاتَ سَاهِراً فِی کَسْبٍ وَ لَمْ یُعْطِ الْعَیْنَ حَظَّهَا مِنَ النَّوْمِ فَکَسْبُهُ ذَلِکَ حَرَامٌ ؛ کسی که شب‌ها نمی خوابد ، کمی خوابش می برد و بیدار می ‌شود حق چشمش را نمی دهد، درآمدش گوارا نیست و حرام است. »۱۲ (البته این حرام ، حرام فقهی نیست ،بلکه حرام اخلاقی می باشد.)

داده‌ها، دلیل لطف خدا و گرفتن‌ها ، دلیل قهر خدا نیست!

بعضی‌ها می‌گویند: اگر خدا دوستمان نداشت به ما نمی داد .در جواب این دوستان باید گفت : داده‌ها دلیل بر این نیست که خدا شما را دوست دارد ، زیرا که در عالم رزق و روزی چند اصل وجود دارد ؛

چند نوع اصل داریم :

۱- اصل استدراج :

 قرآن می ‌فرماید : گاهی از اوقات وقتی بخواهیم کسی را اذیت کنیم به او مال فراوان می دهیم : «إِنَّما یُریدُ اللَّهُ لِیُعَذِّبَهُمْ بِها فِی الْحَیاهِ الدُّنْیا ؛ فقط خدا اراده کرده است که این‌ها را عذاب دهد.» ۱۳

۲-  رزق دو نوع است : قطعی و اکتسابی

 یک سری روزی ها قطعی است ، یعنی هر کاری کنیم ، این را خدا مقدر کرده است ؛ «وَ ما مِنْ دَابَّهٍ فِی الْأَرْضِ إِلاَّ عَلَى اللَّهِ رِزْقُها » ۱۴

خداوند اکسیژن را رزق ما قرار داده است ، چشم‌های سالم ، گوش شنوا، سلامتی و جوانی داده است . این ها رزق هایی است که از جانب خداوند به شکل قطعی به انسان داده شده است .

 اما یک سری رزق‌ها اکتسابی است .

وقتی می گوییم : روزی دست خداست ، معنایش این نیست که دنبال روزی نرویم .

به عبارتی باید در حد توان برای کسب روزی کار و تلاش کرد اما نباید برای آن حرص زد و طمع پیدا کرد .

حضرت امیرالمؤمنین فرمودند: « طُوبَى لِمَنْ ذَلَّ فِی نَفْسِهِ وَ طَابَ کَسْبُهُ ؛ خوشا به حال کسی که در درون تکبر نداشته باشد و بنده‌ی خدا باشد و کسب و کار حلال داشته باشد»

۳- در فرهنگ قرآن ، فقط خوردنی ها رزق نیست ، هرچه خدا بدهد ، رزق است .

گاهی ممکن است ببینید یک کسی کنار خیابان خوابیده است و خانه ندارد ولی چنان آرامشی وجود او را فراگرفته  که انگار او هیچ غصه‌ای در زندگی ندارد. خدا به یکی این طور خواب می‌دهد.

به یکی هم یک متکا پَر و یک تشک نرم و یک تختخواب و یک چراغ خواب آنچنانی می ‌دهد. ولی تا یک قرص نخورد خوابش نمی ‌رود.

فردی ، خواب روی آجر رزق او است . اما برای دیگری خواب روی متکای پَرودر خانه و اتاق خواب آن چنانی، رزق نیست و آرامشی ندارد .

 

دلایل کمی رزق

 بعضی ها رزقشان کم است ، کاسبی می‌کنند ، ورشکست می‌شوند. مسافرکشی می ‌کنند ، تصادف می‌کنند. 

به هر دری می زند ، نمی ‌شود.

بارش رحمت

 دلائلی دارد: ۱- ممکن است به خاطر آزمایش باشد .

۲- گاهی ممکن است به خاطر این باشد که سوء نیت دارد.

حدیث داریم که هرکسی خیر خواه مردم باشد ، خدا روزی او را وسیع می‌کند.

۳- برای این است که جلوی طغیان گرفته شود . قرآن می فرماید : «وَ لَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبادِهِ لَبَغَوْا فِی الْأَرْضِ ؛ اگر خداوند رزق مردم را توسعه بدهد ،  یاغی می شوند.» ۱۵

۴- گاهی به خاطر کفران نعمت است

گاهی اوقات خداوند نعمتی را به ما می دهد و ما آن را کفران می کنیم .

 قرآن می گوید : «فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذینَ هادُوا حَرَّمْنا عَلَیْهِمْ طَیِّباتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ وَ بِصَدِّهِمْ عَنْ سَبیلِ اللَّهِ کَثیراً ؛ به خاطر این که یک عده ظلم کردند ، ما یک سری چیزها رااز  آن‌ها تحریم کردیم و از آنها گرفتیم.» ۱۶

در جای دیگری می فرماید :«فَکَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللَّهِ فَأَذاقَهَا اللَّهُ لِباسَ الْجُوعِ وَ الْخَوْفِ بِما کانُوا یَصْنَعُونَ ؛ نعمت‌ها را کفران کردند»۱۷

 ۵- به خاطر این است که وقتی به او دادیم ، یتیم نوازی نکرد ؛«کَلاَّ بَلْ لا تُکْرِمُونَ الْیَتیمَ ؛ به یتیم‌ها سرکشی نکردید »۱۸

۶- به او دادیم ، اما فقرا را ندید ؛« وَ لا تَحَاضُّونَ عَلى‏ طَعامِ الْمِسْکینِ ؛ به فقرا کمک نکردید» ۱۹

 

نظر اسلام در مورد مال چیست؟

مال خوب است ، اما  آنچه بد است ، علاقه ی افراطی وحب شدید به مال است.

قرآن می‌گوید: « الْمالُ وَ الْبَنُونَ زینَهُ الْحَیاهِ الدُّنْیا » ۲۰

مال ، زینت دنیا است . زینت هم خوب است . خدا می‌گوید : « إِنَّا زَیَّنَّا السَّماءَ الدُّنْیا ؛ آسمان را زینت کردم » ۲۱

در جای دیگرقرآن می‌گوید: وقتی نماز جمعه را خواندید ؛ « فَانْتَشِرُوا فِی الْأَرْضِ وَ ابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ » ۲۲

مال فضل اللّه است ، اما آن چیزی که بد است ؛ « جمع ماله وعدّده ؛ جمع کردن مال و علاقه ی شدید به مال »۲۳ می باشد .

 

فرآوری : زهرا اجلال – گروه دین و اندیشه تبیان

 

 


 

 

پی نوشت ها :

۱- کافی / ج ۵ / ص ۱۲۵

۲- بحار الانوار / ج ۴۵ / ص ۸

۳- کافی / ج ۵ / ص ۱۲۴

۴- عده الداعی / ص ۳۰۲

۵- همان / ص ۱۴۰

۶- کافی / ج ۵ / ص ۸۰

۷- همان / ص ۷۴

۸- نهج البلاغه / حکمت / ۱۲۳

۹- جامع الاخبار / ص ۱۳۹

۱۰- کافی / ج ۵ / ص ۸۸

۱۱- أمالی / طوسی / ص ۱۸۲

۱۲- کافی / ج ۵ / ص ۱۲۷

۱۳- توبه / ۵۵

۱۴- هود / ۶

۱۵- شوری / ۲۷

۱۶- نساء / ۱۶۰

۱۷- نحل / ۱۱۲

۱۸- فجر / ۱۷

۱۹- فجر / ۱۸

۲۰- کهف / ۴۶

۲۱- صافات / ۶

۲۲- جمعه / ۱۰

۲۳- همزه / ۲